ความหมายของการเวนคืน

0
1086

เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่า “สิทธิในทรัพย์สิน” ถือเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน โดยมีการบัญญัติรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ ด้วยเหตุที่ทรัพย์สินโดยเฉพาะ “ที่ดิน” ถือเป็นสิ่งที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ แต่ทั้งนี้สิทธิในทรัพย์สินดังกล่าวนั้นอาจถูกจำกัดสิทธิได้ในกรณีมีกฎหมายกำหนดไว้เป็นการเฉพาะ เช่นในกรณีที่รัฐมีความจำเป็นต้องใช้ประโยชน์ในที่ดินเพื่อก่อสร้างโครงการ หรือดำเนินการใด ๆ อันเป็นประโยชน์แก่ประเทศและประชาชน รัฐอาจดำเนินการได้หลายวิธี เช่น ทำสัญญาซื้อขายกับเอกชน เช่าทรัพย์ หรือโดยการเวนคืน เป็นต้น

การเวนคืน หมายถึง การที่รัฐใช้อำนาจตามกฎหมายพรากเอาที่ดินของเอกชนมาเป็นกรรมสิทธิ์ของรัฐ โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของที่ดินนั้นก่อน เพื่อนำมาใช้ในงานอันเป็นประโยชน์สาธารณะภายใต้เงื่อนไขว่าต้องมีการเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่เอกชนด้วยการชดใช้ค่าทดแทนที่เป็นธรรม ซึ่งอำนาจการเวนคืนนี้ ย่อมครอบคลุมไปถึงสิทธิทุกประเภทที่เกี่ยวเนื่องกับที่ดิน ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สิทธิหรือบุคคลสิทธิ

ซึ่งโดยหลักของการเวนคืนนั้นต้องเป็นการใช้ประโยชน์เฉพาะแต่เพียงตามวัตถุประสงค์ของการเวนคืนเท่านั้น ส่วนวัตถุประสงค์ของการเวนคืน ต้องเป็นไปตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 37 กล่าวคือ
1. การอันเป็นสาธารณูปโภค
2. การป้องกันประเทศ
3. การได้มาซึ่งทรัพยากรธรรมชาติ
4. เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่น

โดยในการตรากฎหมายเกี่ยวกับการเวนคืนไม่ว่าจะเป็นพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนฯ หรือพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯ ก็ตาม ก็จะต้องระบุถึงวัตถุประสงค์ของการเวนคืนไว้ด้วย ดังนั้นการใช้ประโยชน์หรือการเวนคืนนั้นก็จะจำกัดแต่เพียงเฉพาะเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการเวนคืนเท่านั้น นอกจากนั้น บุคคลที่เป็นเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนย่อมมีสิทธิที่จะได้รับค่าทดแทนที่เป็นธรรมด้วย

การแสดงความเห็นถูกปิด